Chwilówka czy pożyczka na raty – którą wybrać

Gdy brakuje pieniędzy na konkretny wydatek, najczęściej wybiera się między dwiema formami: krótką pożyczką spłacaną jednorazowo, potocznie nazywaną chwilówką, i pożyczką na raty. Obie są w prawie tym samym – kredytem konsumenckim, więc obowiązują je te same zasady informowania o kosztach, te same limity i te same prawa konsumenta. Różnią się sposobem spłaty, a to przekłada się na ryzyko i na to, ile w sumie oddasz.

Czym się różnią

Chwilówka to pożyczka na krótki okres, najczęściej kilka tygodni. Spłacasz ją w całości jednym przelewem w dniu wskazanym w umowie. Pożyczka na raty trwa dłużej – od kilku miesięcy do kilku lat – a spłata jest podzielona na raty, zwykle miesięczne. Kwoty dostępne w chwilówkach są z reguły niższe, a w pożyczkach ratalnych wyższe, ale konkretne przedziały ustala każdy pożyczkodawca.

Kiedy chwilówka ma sens

Chwilówka może być rozsądna wtedy, gdy potrzebujesz niewielkiej kwoty na krótko i wiesz, skąd weźmiesz pieniądze na spłatę. Najlepszy przypadek to pewny wpływ – wypłata, zwrot podatku, zapłata od klienta – który przyjdzie przed terminem spłaty. Wtedy krótki okres działa na Twoją korzyść: koszt jest naliczany tylko za kilka tygodni.

Warto też wiedzieć, że przy okresie spłaty krótszym niż 30 dni ustawa ogranicza koszty pozaodsetkowe do 5% kwoty (art. 36a ust. 1a), a przy dłuższych okresach – do 10% kwoty plus 10% w skali roku, nie więcej niż 45% kwoty. Niektóre firmy oferują też nowym klientom pierwszą pożyczkę bez kosztów – zasady opisujemy w artykule o pierwszej pożyczce za 0 zł.

Chwilówka nie ma sensu, gdy już teraz nie wiesz, z czego ją spłacisz. Jeżeli za miesiąc będziesz w tej samej sytuacji co dziś, a do tego z długiem do oddania w całości, ryzyko problemów jest duże.

Kiedy lepsza jest pożyczka na raty

Pożyczka na raty pasuje do wydatków, których nie da się pokryć z jednej pensji: naprawy samochodu, zakupu sprzętu, większego rachunku. Rata jest mniejsza niż jednorazowa spłata, więc łatwiej ją zmieścić w miesięcznym budżecie. Płacisz za to czasem – im dłuższy okres, tym zwykle wyższy łączny koszt w złotych, nawet jeśli RRSO jest niższe niż w chwilówce.

Przy pożyczce ratalnej masz prawo w każdej chwili spłacić całość albo część przed terminem, a koszty za skrócony okres się zmniejszają (art. 48 i 49 ustawy). Dzięki temu możesz wybrać dłuższy, bezpieczniejszy okres, a gdy pojawią się pieniądze – oddać pożyczkę szybciej. Szczegóły opisujemy w artykule o wcześniejszej spłacie.

Przy pożyczce ratalnej ryzyko rozkłada się w czasie. Umowa na dwa lata oznacza dwadzieścia cztery terminy, w których musisz mieć pieniądze na ratę – także wtedy, gdy zmieni się praca, wzrosną rachunki albo pojawi się inny wydatek. Dlatego przy wyborze okresu nie kieruj się wyłącznie najniższą ratą. Dobrze, jeśli po jej zapłaceniu zostaje Ci w budżecie zapas na nieprzewidziane sytuacje.

Jak porównać koszt obu form

Nie porównuj chwilówki z pożyczką ratalną po samym RRSO. Przy krótkim okresie RRSO jest z natury bardzo wysokie, bo przelicza koszt na rok – tłumaczymy to w artykule RRSO a całkowity koszt pożyczki. Zamiast tego:

1. Ustal, ile pieniędzy potrzebujesz naprawdę, bez zapasu „na wszelki wypadek”.
2. Dla każdej oferty zapisz całkowitą kwotę do zapłaty w złotych.
3. Przy chwilówce sprawdź, czy w dniu spłaty będziesz mieć całą tę kwotę.
4. Przy pożyczce ratalnej sprawdź, czy rata zmieści się w budżecie przez cały okres, także w gorszym miesiącu.
5. Porównaj, ile kosztuje opóźnienie – to może przesądzić o wyborze, jeśli nie masz pewności co do terminu.
6. Wybierz ofertę z najniższą całkowitą kwotą do zapłaty spośród tych, które realnie spłacisz.

Ryzyko przedłużania i „rolowania” chwilówki

Najczęstszy problem z chwilówkami to sytuacja, w której termin mija, a pieniędzy na spłatę całości nie ma. Wtedy kusi przedłużenie terminu za opłatą albo wzięcie nowej pożyczki, żeby spłacić starą. Każda taka operacja dodaje koszty, a dług nie maleje.

Ustawa częściowo ogranicza to zjawisko. Jeżeli w ciągu 120 dni od wypłaty pożyczki jej spłata zostanie odroczona, opłaty za odroczenie wlicza się do limitu kosztów pozaodsetkowych liczonego od kwoty pierwotnej pożyczki (art. 36b). Podobnie, gdy ten sam pożyczkodawca lub podmiot z nim powiązany udzieli Ci kolejnych pożyczek w ciągu 120 dni od wypłaty pierwszej, zanim spłacisz ją w całości – limit liczy się od kwoty pierwszej pożyczki, a koszty wszystkich się sumują (art. 36c). To ogranicza koszty, ale nie zdejmuje z Ciebie długu.

Trzy pytania przed wyborem

• Czy w dniu spłaty chwilówki będę mieć całą kwotę z kosztami, a nie tylko jej część?
• Czy rata pożyczki ratalnej zmieści się w budżecie przez cały okres, a nie tylko w najbliższym miesiącu?
• Czy potrzebuję pożyczki na ten wydatek, czy mogę go przesunąć albo rozłożyć inaczej, np. uzgadniając termin płatności z wierzycielem?

Na co uważać w obu przypadkach

• Usługi dodatkowe – jeśli są potrzebne do uzyskania pożyczki na danych warunkach, ich koszt musi być wliczony w całkowity koszt i RRSO.
• Koszty opóźnienia – nie są wliczane do RRSO, więc sprawdź je osobno w umowie.
• Prawo odstąpienia – od umowy o kredyt konsumencki możesz odstąpić bez podania przyczyny w ciągu 14 dni od jej zawarcia (art. 53); zwracasz wtedy kwotę pożyczki i odsetki za dni, w których z niej korzystałeś (art. 54).
• Formularz informacyjny – przed zawarciem umowy pożyczkodawca musi przekazać Ci informacje o kosztach na trwałym nośniku. Przeczytaj go przed podpisaniem.

Jeśli chcesz zobaczyć, jak wyglądają aktualne oferty obu rodzajów dla Twojej kwoty i okresu, skorzystaj z dobierania pożyczki albo przejrzyj chwilówki i pożyczki na raty. Przykładowe oferty z naszej bazy:

Pokazujemy koszty i warunki podane przez pożyczkodawców; wniosek składasz na ich stronie. O przyznaniu pożyczki i jej ostatecznych warunkach decyduje pożyczkodawca po ocenie wniosku.

O przyznaniu pożyczki i jej ostatecznych warunkach decyduje pożyczkodawca po ocenie wniosku.